Po nadaniu Bełżycom praw miejskich przez króla Władysława Jagiełłę, nastąpił rozwój miasta oraz rozwój szkolnictwa powszechnego, które miało dosyć bogate tradycje. W okresie reformacji ówcześni właściciele Spinkowie i Orzechowscy założyli w mieście szkołę kalwińską. Działali tutaj i arianie, którzy założyli zbór a przy nim szkołę i bibliotekę. Dużym rozgłosem cieszyła się szkoła żydowska, której chlubą był Jakub Nachman znany w świecie lekarskim jako Jakub z Bełżyc.

            Szkolnictwo bełżyckie chyliło się ku upadkowi od czasów powstania Chmielnickiego, kiedy Kozacy spalili miasto. Podczas pożaru spłonęły szkoły i księgozbiory.

            W okresie rozbiorów szkolnictwo  w mieście upadło. Zaczęło się rozwijać ponownie w czasach Księstwa Warszawskiego  i Królestwa Polskiego. W okresie zaboru austriackiego działała prywatna szkoła podstawowa, która istniała przez kilka lat. Po upadku powstania styczniowego odebrano Bełżycom prawa miejskie – tym samym upadło szkolnictwo.

            W okresie I wojny światowej w roku 1916/1917 zorganizowano czteroklasową szkołę podstawową, do której uczęszczało 227 uczniów. Po odzyskaniu niepodległości przez naród polski, powstała w Bełżycach pięcioklasowa szkoła. Mieściła się ona w trzech wynajętych, starych budynkach, rozrzuconych w różnych punktach miasta, co utrudniało prowadzenie procesu dydaktyczno – wychowawczego. Trudności w pracy szkoły dostrzegało miejscowe społeczeństwo i rodzice.

            W dniu 15 listopada 1926 roku odbyło się zebranie rodzicielskie poświęcone sprawie budowy nowej szkoły w Bełżycach. W roku szkolnym 1930/31 odbyły się na terenie szkoły trzy zebrania w tej samej sprawie oraz zebranie miejskie pod przewodnictwem wójta, na którym uchwalono „konieczność budowy szkoły”. Akcja budowy szkoły objęła coraz szersze kręgi miejscowego społeczeństwa. Na zebraniach rodzicielskich oprócz bieżących spraw szkolnych coraz częściej pojawiał się ten temat. Zebrania te przesądziły sprawę sprzedaży 30 mórg tzw. wygonów na cel budowy szkoły, na ogólnym zebraniu osady Bełżyce w lutym 1936 roku. Wtedy to ostatecznie postanowiono wybudować szkołę na placu gminnym przy drodze do Niedrzwicy Dużej. Po sporządzeniu planów budynku szkolnego, po przeprowadzeniu prac przygotowawczych podczas wakacji, w dniu 3 września 1936 roku, odbyło się poświęcenie kamienia węgielnego budynku szkolnego i przystąpiono do budowy. Kierownikiem budowy był pan T. W. Kotliński. Szkoła wzrastała szybko. Poważną część prac przy budowie wykonali mieszkańcy w czynie społecznym. Zarząd Gminy Bełżyce ustalił termin oddania do użytku  - połowę budynku - na 1 września 1939 roku. Rozpoczęcie roku szkolnego w nowym budynku, uprzedził wybuch II wojny światowej. Nie dane więc było dzieciom rozpoczęcie nauki w lepszych warunkach. W okresie okupacji nauka w szkole była przerywana kilkakrotnie, gdyż oddziały niemieckie często zajmowały budynek szkolny.

            O stanie i wyposażeniu „nowego” budynku szkolnego po wyzwoleniu najlepiej mówi jego administrator: „Obejmując kierownictwo szkoły w maju 1945 roku zastałem ją w opłakanym stanie. W szkole pełno brudu, brak sprzętów szkolnych, pomocy naukowych żadnych, które zaginęły podczas wojny lub zostały rozkradzione. W oknach brak szyb, a pieniędzy na ich kupno lub  przeprowadzenie remontu nie było ...."

            W tym samym czasie w budynku szkolnym, w którym rozpoczęła pracę szkoła powszechna, powstało Gimnazjum Koedukacyjne Gminnej Rady Narodowej w Bełżycach. Była to pierwsza szkoła średnia w tym środowisku. Gimnazjum istniało 2 lata, a zostało rozwiązane ze względu na małą liczbę uczniów. Zwycięskie zakończenie wojny i powstanie władzy ludowej oraz reforma oświatowa spowodowały wzrost zainteresowania środowiska szkołą średnią. Wielu uczniów z Bełżyc kształciło się  w szkołach w Lublinie. Zmierzając do stworzenia szkoły średniej ogólnokształcącej, społeczeństwo Bełżyc w roku szkolnym 1951/52, rozbudowało budynek szkolny.

            Ministerstwo Oświaty zezwoliło na otworzenie z dniem 1 września 1953 roku szkoły ogólnej jedenastolatki, której nazwa brzmiała: „Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące w Bełżycach”. Obok 13 oddziałów szkoły podstawowej powstały 2 klasy licealne. Pierwszym dyrektorem jedenastolatki był L. Nowakowski, a zastępcą dyrektora  J. Chmurzyński. Kolejnymi dyrektorami byli Z. Hawrylak, St. Tarnowski.

Rada pedagogiczna jedenastolatki w roku szkolnym 1960/61 liczyła 31 osób, w dalszym ciągu występowały braki kadrowe. W liceum brakowało nauczyciela wychowania fizycznego, nauczycieli przedmiotów artystycznych i specjalisty od prowadzenia zajęć praktycznych.

            W pracy na rzecz szkoły wyróżniał się zaangażowany Komitet Rodzicielski. Jego naczelnym zadaniem była ścisła współpraca z domem  i ze szkołą w zakresie nauczania i wychowania. Prowadzono szeroko  działalność w zakresie organizowania imprez, dożywiania uczniów, zdobywania środków finansowych na rozbudowę szkołył  i poprawę jej wyposażenia w sprzęt i pomoce naukowe.

            W roku szkolnym 1955/56 szkoła liczyła 20 oddziałów dysponując tylko 13 salami lekcyjnymi. Było więc ciasno i zachodziła konieczność rozbudowy. Zabiegi dyrekcji szkoły i Komitetu Rodzicielskiego spowodowały zatwierdzenie w 1955 roku planu inwestycyjnego rozbudowy szkoły na lata 1956/57. Zamierzano rozbudować salę gimnastyczną, stołówkę szkolną i internat żeński. W budynku szkolnym przewidywano prace kanalizacyjne i wykonanie centralnego ogrzewania zamiast dotychczasowych pieców. Dzięki zapobiegliwości Komitetu Rodzicielskiego prace zostały rozpoczęte i postępowały w dobrym tempie.

            Od grudnia 1957 roku rozpoczął pracę gabinet lekarski. Szkoła posiadała własną aparaturę filmową. Zaopatrzenie pracowni i gabinetów przedmiotowych uległo dalszej poprawie, co umożliwiło wprowadzenie poglądowości w nauczaniu. Zorganizowano pracownie: biologiczną, fizyczną, chemiczną i gabinet przysposobienia wojskowego. Na wiosnę 1959 roku oddano do użytku nową, dobrze wyposażoną w sprzęt sportowy salę gimnastyczną i nowy internat żeński. Wybudowana wówczas sala gimnastyczna do chwili obecnej należy do największych w województwie lubelskim.

            W roku szkolnym 1966/67 dzięki pomocy Komitetu Rodzicielskiego budynek szkoły otrzymał nową, ciekawą kolorystycznie  elewację. Zmieniło się też otoczenie szkoły. Młodzież uporządkowała teren wokół budynku szkolnego i urządziła kwietnik. Dużą pomoc w realizacji zadań dydaktyczno – wychowawczych stanowiła biblioteka szkolna. W roku 1958 jej księgozbiór liczył 5.399 książek. Uczniowie dbali nie tylko o wygląd otoczenia swojej szkoły, ale także o estetykę miasta. Wielokrotnie w czynach społecznych przystępowali do prac przy porządkowaniu rynku, ulic, miejsc pamięci narodowej w mieście i okolicy.

            W roku szkolnym 1953/54 w liceum istniały dwie młodzieżowe organizacje ideowe: Związek Młodzieży Polskiej i Organizacja Harcerska. Ponadto działały: Samorząd Szkolny, Koło Polskiego Czerwonego Krzyża, Szkolny Klub Sportowy. Pierwsza „studniówka” została zorganizowana przez rodziców uczniów klasy XI – ej w lutym 1956 roku. Zaproszono na tę uroczystość członków Rady Pedagogicznej, członków Komitetu Rodzicielskiego i innych gości. Odtąd uroczystość ta na stałe przyjęła się  w szkole i do chwili obecnej jest organizowana corocznie. Pierwszy egzamin dojrzałości w Liceum Ogólnokształcącym w Bełżycach odbył się w maju 1956 roku. Na 28 uczniów w klasie jedenastej do egzaminu dopuszczono 21 osób. Z tego nie otrzymała matury jedna osoba. Wykładnikiem pracy szkoły były wyniki uzyskiwane przez jej absolwentów w trakcie egzaminów na wyższe uczelnie. W tym aspekcie liceum bełżyckie mogło szczycić się sporymi osiągnięciami.

            Nowopowstała szkoła jedenastoletnia w Bełżycach była terenem częstych wizytacji wojewódzkich władz oświatowych. Uzyskane oceny świadczyła pozytywnie o pracy tej placówki dydaktyczno – wychowawczej, która w trudnych warunkach potrafiła odnotować spore osiągnięcia.

            W roku 1967 miała miejsce reorganizacja szkolnictwa w Polsce. Ze szkoły jedenastoletniej utworzono odrębną szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące dwuciągowe. W dalszym ciągu obie placówki korzystały z jednego budynku, borykając się z określonymi trudnościami lokalowymi. Parter i I piętro budynku szkolnego zajmowała Szkoła Podstawowa, zaś        II piętro – Liceum Ogólnokształcące.

            Dużym wydarzeniem w życiu szkoły było przydzielenie jej w roku 1970 samochodu marki „Żuk”. Od roku 1964/65 dyrektorem szkoły jedenastoletniej był K. Mazurek. Skład Rady Pedagogicznej liceum  w omawianych latach ulegał częstym zmianom. Kadra odznaczała się coraz lepszym przygotowaniem rzeczowym i metodycznym, dużym poczuciem odpowiedzialności za podjęte obowiązki dydaktyczne i wychowawcze.W miarę upływu lat rosły kwalifikacje zawodowe nauczycieli. Sporymi osiągnięciami może poszczycić się sport szkolny. Na igrzyskach wojewódzkich w Lublinie reprezentacja piłkarska LO w Bełżycach zajęła IV miejsce. Podczas zawodów wojewódzkich, które odbyły się w Lublinie w roku 1968, reprezentacja szkoły wywalczyła III miejsce w pięcioboju lekkoatletycznym. W roku 1974 szkolna drużyna szachowa  w mistrzostwach szkół ponadpodstawowych w turnieju wojewódzkim zajęła VIII miejsce.

            Rozwijała się także turystyka szkolna. Działające już w roku 1969 Szkolne Koło Turystyczno – Krajoznawcze systematycznie odbywało zebrania swoich członków. Organizowano wycieczki, urządzano projekcje filmów, obozy wędrowne i narciarskie.

            Doniosłym wydarzeniem w życiu szkoły było nadanie jej imienia Wielkiego Polaka – Mikołaja Kopernika w roku szkolnym 1972/73. Myśl nadania szkole patrona nie była nowa. Inicjatywy wcześniejsze wychodziły od Komitetu Rodzicielskiego, członków Rady Pedagogicznej i samej młodzieży już w pierwszych latach powstania liceum. Pismem Kuratora Okręgu Szkolnego z dnia 21 XII 1972 roku kurator mgr T. Kącki nadał szkole imię: Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika  w Bełżycach. Jeszcze wcześniej, bo w 1971 roku przed wejściem głównym do budynku szkolnego została wmurowana marmurowa tablica z pełną nazwą szkoły i podobizną jej patrona z datą 18 listopada 1971 roku.

Uroczystość szkolna związana z nadaniem szkole imienia odbyła się  z udziałem władz miejscowych w ramach centralnych obchodów kopernikowskich związanych z 500 – rocznicą urodzin wielkiego astronoma.

            W związku z rekonstrukcją sieci szkolnej w powiecie bełżyckim zachodziła potrzeba oprofilowania dwuciągowego liceum. Decyzją Kuratorium Okręgu Szkolnego w Lublinie, w roku szkolnym 1973/74 utworzono profil humanistyczny. Odtąd dwuciągowe liceum kształciło          w dwóch profilach: humanistycznym i podstawowym. W omawianym okresie, zgodnie z potrzebami środowiska została podjęta próba zorganizowania liceum wieczorowego. W roku szkolnym 1974/75 zorganizowano klasę pierwszą wieczorową, do której podania złożyły aż 52 osoby. Po roku, z różnych przyczyn, klasa rozpadła się, a pozostałych uczniów przeniesiono do szkół wieczorowych w Lublinie. W tym samym roku Zbiorcza Szkoła Gminna w Bełżycach opuściła budynek liceum przenosząc się do nowego, tak oczekiwanego własnego budynku.

            W związku z rozwojem miejscowego przemysłu, a w szczególności Fabryki Aparatury Mleczarskiej „Spomasz” w Bełżycach, zaszła konieczność kształcenia zawodowego dla potrzeb zakładów pracy. Z dniem 1 września 1974 roku, w budynku liceum, rozpoczęła działalność Zasadnicza Szkoła Zawodowa. Nowa szkoła rozpoczęła kształcenie               w specjalnościach: tokarz, frezer i ślusarz. Po opuszczeniu budynku przez szkołę podstawową na jesieni 1975 roku znalazły tutaj siedzibę nowe instytucje związane z oświatą. Były to: Poradnia Wychowawczo – Zawodowa, Biblioteka Pedagogiczna, Komenda Hufca Bełżyc, Zarząd Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Bełżycach.

            Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bełżycach przez cały okres swej historii było jednym z głównych ośrodków życia kulturalnego w środowisku, organizatorem rocznic i świąt państwowych. Szkoła miała pełne prawo uważać się za szkołę środowiskową. Przez okres kilkunastu lat młodzież szkolna otaczała opieką pomnik króla Władysława Jagiełły, pomagała w budowie stadionu sportowego, porządkowała   i zakładała kwietniki, sadziła drzewka i krzewy, prowadziła prace porządkowe w parku miejskim, pracowała przy oddaniu do użytku nowego szpitala miejskiego, pomagała w pracach przy przebudowie Kopca Tadeusza Kościuszki w Bełżycach.

            Decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania w Lublinie z dnia 22 marca 1980 roku utworzono zbiorczy zakład szkolny o nazwie Zespół Szkół w Bełżycach. W skład zespołu szkolnego weszły:

-         Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bełżycach;

-         Zasadnicza Szkoła Zawodowa Przyzakładowa Fabryki Aparatury Mleczarskiej „Spomasz” w Bełżycach;

-         Technikum Mechaniczne dla pracujących FAM „Spomasz” w Bełżycach

        Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaj Kopernika w Bełżycach jest znane w środowisku. Mamy wiele dowodów, na to że cieszy się dobrą opinią. Jego pracownicy uczestniczyli w inicjowaniu i organizowaniu różnorodnych form pracy z uczniem. Szkoła zawsze starała się wychodzić poza określone programem ramy – kształtować charaktery młodzieży, przygotowywać się do społecznego współżycia. Pośrednim świadectwem pracy szkoły była znaczna liczba absolwentów szkoły, którzy zajęli poważne stanowiska w życiu społecznym kraju, w nauce, sztuce, technice       i oświacie. Szkoła od wielu lat typuje najlepszych absolwentów na studia wyższe bez egzaminów wstępnych. Oceniając całość dorobku szkoły należy uwzględnić i to, że wszelka jej działalność odbywała się raczej  w skromnych warunkach bazowych. Mimo rozlicznych przeciwności szkoła bełżycka zdobyła sobie godne miejsce w dziejach polskiej oświaty.

        W 1983 roku powołano 5-letnie Technikum Mechaniczne na podbudowie szkoły podstawowej, a od 1 września 1987 r. uruchomiono Technikum Mechaniczne na podbudowie zasadniczej szkoły zawodowej.

        Głównie dzięki własnym wysiłkom zorganizowano nowoczesne warsztaty szkolne.
Pozwoliło to na wprowadzenie w Zasadniczej Szkole Zawodowej klas w zawodzie: mechanik pojazdów samochodowych.

        Dążenie do zapewnienia uczniom tych klas kształcenia umiejętności w jak najlepszych warunkach doprowadziło do otwarcia w listopadzie 1995 roku nowoczesnej Stacji Kontroli Pojazdów i Działu Naprawy Samochodów.

        W roku szkolnym 1997/98 – również w Technikum Mechanicznym - wprowadzono specjalność samochodową: naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych.
31 grudnia 1996 r. - przy Zespole Szkół powstał Ośrodek Szkolenia Kierowców, który kształci kandydatów na kierowców w zakresie kategorii A.,B.,T.

        Bazą dydaktyczną do realizacji programu nauczania przedmiotów teoretycznych jest sala wyposażona w niezbędne pomoce dydaktyczne – plansze, magnetowid, modele silników.
Bazę dydaktyczną do nauki praktycznej stanowi samochód osobowy „Fiat Uno”.
OSK dysponuje placem manewrowym do nauki jazdy o powierzchni 600 m2 . Plac jest utwardzony, ogrodzony i oświetlony.Uprawnienia kategorii „B”, do kierowania pojazdami samochodowymi uzyskało ponad 220 uczniów. Kierownikiem od początku istnienia OSK był mgr Dariusz Grabek. Od września 2000 roku funkcję tę pełni mgr Adam Grajewski.

Wzbogacenie bazy i wyposażenia szkoły pozwoliło na otwarcie nowych typów szkół:

-Policealnej Szkoły Zawodowej o specjalności technik handlowiec –w roku szkolnym1997/98

-Liceum Technicznego o specjalnościach: komunikacja i transport oraz ekonomiczno-administracyjnej – w roku szkolnym 1998/99.

        Dzięki wzbogaceniu bazy informatycznej w roku szkolnym 2000/2001 rozpoczęła działalność
Policealna Szkoła Zawodowa o specjalności technik informatyk.

        Absolwent Policealnej Szkoły Zawodowej w zawodzie technik informatyk może być w przyszłości pracownikiem firmy komputerowej, usługowej, naprawczej lub produkcyjnej. Może prowadzić samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie usług informatycznych i systemów komputerowych. Może być również zatrudniony na stanowiskach głównego informatyka, doradcy i informatyka w innych firmach i przedsiębiorstwach - niezwiązanych bezpośrednio z usługami i serwisem informatycznym, użytkujących systemy komputerowe do różnych celów produkcyjnych, usługowych i administracyjno-biurowych.

        W roku szkolnym 1980/1981 w skład Zespołu Szkół wchodziło 11 klas, natomiast w roku szkolnym 2000/2001 liczba ta wynosiła 33 (ok 900 uczniów) oraz 72 nauczycieli. Jest to efekt rosnącej popularności i ciągłego rozwoju naszej placówki.

Fragmenty pracy magisterskiej pt. "Wychowanie fizyczne, sport i turystyka w LO im. Mikołaja Kopernika w Bełżycach w latach 1989-1999" mgr Iwony Woźniak z rozdziału I .